ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΣΤΟ ΚΗΦ
Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας
Το ζήτημα της προαγωγής της υγείας και της φροντίδας του σώματος οφείλει να αποτελεί βασικό εκπαιδευτικό στόχο των προγραμμάτων όλων των βαθμίδων γενικής και ειδικής αγωγής, εφόσον σχετίζεται με την επίτευξη της αυτονομίας των εκπαιδευόμενων και με την κοινωνική τους προσαρμογή.
Η επιδίωξη της εξασφάλισης της ορθής σωματικής φροντίδας των παιδιών εξαρτάται από ποικίλους περιβαλλοντικούς παράγοντες και το εκπαιδευτικό πλαίσιο δεν εξαιρείται, αλλά αντιθέτως είναι άμεσα συνδεδεμένο με την προσπάθεια αυτή. Τα προγράμματα αγωγής υγείας, λοιπόν, στοχεύουν ομαλή κοινωνική ένταξη και ενισχύουν το αίσθημα υπευθυνότητας και αυτοεκτίμησης των παιδιών.
Ακολουθώντας την παραπάνω φιλοσοφία, στην ομάδα της παράλληλης στήριξης κρίναμε σημαντικό να ευαισθητοποιήσουμε και να ενημερώσουμε τους μαθητές μας σχετικά με το ζήτημα της στοματικής υγιεινής. Αφορμή για την επιλογή της συγκεκριμένης διδακτικής ενότητας αποτέλεσε, αφενός το αναπτυξιακό στάδιο στο οποίο βρίσκονται οι μαθητές, καθώς και οι αναφορές εκ μέρους των γονέων πολλών από αυτούς πως η επίσκεψη στον οδοντίατρο συνοδεύεται από αρνητικές αντιδράσεις. Δεν είναι καθόλου σπάνιο, η επίσκεψη στον οδοντίατρο να προκαλεί άγχος και φόβο στα παιδιά, λόγω του ότι αποτελεί μία άγνωστη διαδικασία.
Αξιοποιώντας τις αρχές της βιωματικής μάθησης και της πολυαισθητηριακής προσέγγισης οργανώσαμε το παρακάτω πρόγραμμα με στόχο να κατανοήσουν οι μαθητές μας τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η στοματική υγιεινή στη ζωή τους και να συμφιλιωθούν με την επίσκεψη στον οδοντίατρο.
Αρχικά, με τη βοήθεια κατάλληλου για την ηλικία των παιδιών εποπτικού υλικού τους εξηγήσαμε θεωρητικά τον τρόπο με τον οποίο τα μικρόβια από τις τροφές επενεργούν στα δόντια μας και τα χαλούν, καθώς και τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθούν ώστε να διατηρούν τα δόντια τους καθαρά. Πιο συγκεκριμένα, έγινε αναφορά στην ενδεδειγμένη συχνότητα και στον ορθό τρόπο βουρτσίσματος.
Εν συνεχεία, προσπαθήσαμε να απευαισθητοποιήσουμε τα παιδιά και να τα εξοικειώσουμε με τη διαδικασία του βουρτσίσματος, μέσω ενός μιμητικού παιχνιδιού. Είχαμε ζητήσει από τα παιδιά να φέρουν την οδοντόβουρτσά τους από το σπίτι στο σχολείο και όλα μαζί προσπάθησαν να μιμηθούν, χωρίς τη χρήση οδοντόκρεμας, τις κινήσεις των παιδαγωγών.
Στη διάρκεια της συγκεκριμένης ημέρας το εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε (γραφοκινητικές ασκήσεις, ασκήσεις προμαθηματικών εννοιών, ανάγνωση λέξεων) ήταν συνδεδεμένα με την συγκεκριμένη θεματική ενότητα, με σκοπό την απευαισθητοποίηση σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα. Έπειτα, με τη βοήθεια των παιδαγωγών τα παιδιά κατασκεύασαν μία προσομοίωση του ανθρώπινου στόματος με εύπλαστο πηλό και λευκά φασόλια. Μέσω των ψυχαγωγικών διαδικασιών μας δίνεται η δυνατότητα να μετατρέψουμε την φορτισμένη με αρνητικά συναισθήματα για τα παιδιά διαδικασία σε θετική και ευχάριστη.
Ακολουθώντας την ίδια λογική, αναπαραστήσαμε την επίσκεψη στον οδοντίατρο μέσω της δραματοποίησης (role playing), διαδικασία κατά την οποία τα παιδιά διαδοχικά αναπαρίσταναν, αυτοσχεδιάζοντας, τον οδοντίατρο και τον ασθενή. Παρόμοια δραστηριότητα απευαισθητοποίησης θα μπορούσε να λάβει χώρα και στο σπίτι με τους γονείς με τη χρήση κάποιου παιδικού οδοντιατρικού σετ.
Κατά το τελικό στάδιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, μετά το φαγητό τα παιδιά κλήθηκαν να πλύνουν αυτόνομα τα δόντια τους στο μπάνιο με όσο το δυνατόν λιγότερη βοήθεια.
Η εκπαίδευση στις διαδικασίες που δυσκολεύουν τα παιδιά είναι ωφέλιμο να γίνεται μέσω παιδαγωγικών παιχνιδιών και καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων γιατί, κατ’ αυτόν τον τρόπο, ενεργοποιώντας περισσότερα επικοινωνιακά κανάλια μεταξύ πηγής (αντικείμενο προς διδασκαλία) και προορισμού(κατανόηση του μαθητή), μειώνεται το άγχος και η γνώση περνάει από όλες τις αισθήσεις με αποτέλεσμα να παγιώνεται και να γενικεύεται ευκολότερα.